অসমত ধান খেতিৰ বতৰ

ধান হৈছে অসমৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ শস্য। ৰাজ্যত ৪.১৬ নিযুত হেক্টৰ কৃষিভূমিৰ ২.৫৪ নিযুত হেক্টৰত ধান খেতি কৰা হ্য় । মুঠ খাদ্য শস্য উৎপাদনত ধানৰ ৯৬ শতাংশ অৱদান আছে । অসমৰ ভিন্ন জৈববৈচিত্রতা, লগতে বিভিন্ন পৰিবেশ পৰিস্থিতিত বিভিন্ন ধানৰ জাতৰ খেতি কৰি অহাৰ বাবে বিভিন্ন নতুন নতুন জাতৰ উদ্ভৱ হৈছে । ভৌতিক বিশেষত্ব, ভৌগলিক অৱস্থান আৰু পৰম্পৰাগত ভাবে প্ৰচলিত ধানৰ খেতিয়ে বাবে ৰাজ্যখনক ধানৰ ক্ষেত্ৰত এক সুকীয়া মাত্ৰা প্ৰদান কৰিছে । অসম কৃষি বিশ্ববিদ্যালয় আৰু অসম চৰকাৰৰ কৃষি বিভাগে এই ক্ষেত্ৰত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰি আহিছে ।

কৃষি-বতৰৰ তাৰতম্য, তাপমাত্ৰা, বৰষুণৰ ঋতুগত তাৰতম্য আৰু বৰ্ষা নিৰ্ভৰশীল কৃষিৰ বাবে ৰাজ্যত তিনিটা বিভিন্ন ঋতুত ধান খেতি কৰি আহিছে ।

image

শালি বা শীতকালৰ ধান; আহু বা শৰৎ কালৰ ধান (মাৰ্চ / এপ্ৰিল – জুন / জুলাই) ;বৰো বা গ্ৰীষ্মকালীন ধান (নৱেম্বৰ / ডিচেম্বৰ – মে/জুন) . অসমত ধানৰ জাৰ্মপ্লাজম, খেতি কৰা সময়, কৃষি কাল, মাটি আৰু পানীৰ বৈশিষ্ট, বীজৰ আকাৰ আৰু আকৃতি , গোন্ধ আৰু এণ্ডোস্পাৰ্ম বৈশিষ্টৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি ধানবোৰ শ্ৰেণীবদ্ধ কৰা হয়। শেহতীয়াভাবে পোহৰ স্ংবেদনশীল ধানৰ খেতি বহুল ভাবে কৃষ্কে কৰিবলৈ লৈছে ।

image

আহু ধান (মাৰ্চ / এপ্ৰিল - জুন / জুলাই) । আহু বতৰৰ বেছিভাগ জাত পোহৰ অসংবেদনশীল, কম কৃষি কালৰ (৮০-১৩০ দিন)হয় । এই সময়্ত খেতি কৰা ধানৰ জাতবোৰক দুটা উপ-গোটত ভাগ কৰিব পাৰি : সিঁচি কৰা আহু ধান আৰু ৰোৱা আহু ধান ।সিচাঁ আহু মিচিং, কাৰ্বি আদি জনজাতি স্ংস্কৃতিৰ এক অবিচ্ছেদ্য অংগ ।ৰোৱা আহু ধানৰ খেতি জলসিঞ্চনৰ ব্যৱ্স্থা থকা পথাৰ বোৰত কৰিব পৰা যায় । আহু ধানক মুখ্যতঃ কৃষি কালৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি দুমাই (৮০-৯০ দিন),মুৰালি আৰু চেংৰি হিচাপে শ্ৰেণীবদ্ধ কৰিব পাৰি ।

image

শালি ধান (জুন/জুলাই- নৱেম্বৰ/ডিচেম্বৰ) অসমত স্থানীয়ভাবে পোৱা ধানৰ জাত বোৰ হৈছে পোহৰ সংবেদনশীল, ওখ, দীৰ্ঘ কৃষিকালৰ (১৫০-১৮০ দিন)। এই জাতবোৰ সাধাৰণতে বিভিন্ন পানীৰ গভীৰতাত ৰোপন কৰা হয়। জাতৰ বৈশিষ্টৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি শালি, জ’হা, ব’ৰা আৰু চকোৱা হিচাপে শালি ধান শ্ৰেণীবদ্ধ কৰা হয়। মোটা চা্উলৰ ধানবোৰ দ’ মাটিত ভালদৰে খাপ খায়। লাহি ধান হৈছে মধ্যমীয়া মিহি আৰু তুলনামূলকভাৱে মজলীয়া ভূমিৰ পৰিস্থিতিৰ সৈতে ভালদৰে খাপ খোৱা।জ’হা ধানবোৰ মিহি আৰু সুগন্ধীযুক্ত । ব’ৰা ধান (আঠাযুক্ত), কোমল চাউল আৰু চকুৱা চাউল বিভিন্ন প্ৰকাৰৰ পিঠা- পনা তৈয়াৰ কৰাৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

image

আশ্ৰা (এপ্ৰিল/মে’-ডিচেম্বৰ /জানুৱাৰী ) মধ্যমীয়া গভীৰতাৰ পানী থকা মাটিত আশ্ৰা কৰা হ্য় । এইবোৰ দ’ মাটিত সিচাঁ বা ৰোপণ কৰা হ্য় । ধানৰ বৃদ্ধিৰ সময়্ত পথাৰত পানীৰ গভীৰতা ১০০ ছেঃমিঃ পৰ্যন্ত হ'ব পাৰে। এই জাত বোৰ আহু ধানৰ বতৰত বোৱা হয় আৰু শালি ধানৰ সময়ত চপোৱা হয় । সেয়ে বোৱাৰ পৰা চপোৱালৈ প্ৰায় ২৪০-২৭০ দিন সময় লাগে।

image

বাও ধান: (অতি দ’ পানীৰ ধান)(এপ্ৰিল/ মে- ডিচেম্বৰ / জানুৱাৰী)। এই ধান বোৰ অতি দ’ মাটিত ৰোপণ কৰা হয়। এইধানৰ জাত আহু ধান ৰোপন কৰাৰ সময়্ত সিচাঁ হ্য় আৰু শালি ধানৰ সময়্ত চপোৱা হ্য় গতিকে প্ৰায় ২৭০-৩০০ লাগে ।

image

বৰো ধান (নৱেম্বৰ / ডিচেম্বৰ - মে / জুন) : এই ধানৰ জাত বোৰ হৈছে পোহৰ অসংবেদনশীল, পৰম্পৰাগত ভাবে বিল বা দ’ ভুমিত ৰোপণ কৰা হয় । ৰোৱাৰ পৰা চপোৱালৈ প্ৰায় ১৭০-২০০ দিন সময় লাগে।


image

পাহাৰত ধান পাহাৰত ভূমিত মিশ্ৰিত শস্যক্ৰমত জুম খেতি হিচাপে এপ্ৰিল-ছেপ্টেম্বৰত ধান পোনপটীয়াকৈ সিচিঁ বা ৰোপণ কৰা হয় । এই জাতবোৰে ৰোৱাৰ পৰা শস্য চপোৱালৈকে প্ৰায় ১৪০-১৬০ দিন লাগে।